กรุงเทพฯ – 19 พฤศจิกายน 2569 – สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) หรือ PDPC จัดงานแถลงข่าว “PDPC NEXT: AI FOR ALL, PRIVACY FOR KIDS” ภายใต้แนวคิด “ยกระดับการเข้าถึงกฎหมายด้วย AI สร้างคนไทยรุ่นใหม่รู้ทันข้อมูลส่วนบุคคล” เดินหน้านำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) มาช่วยเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงความรู้ด้านกฎหมาย PDPA พร้อมเปิดตัวโครงการระบบศูนย์ข้อมูลกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลระดับสากลด้วยปัญญาประดิษฐ์เชิงสร้างสรรค์ หรือ “PDPC LAW CENTER” ผู้ช่วยอัจฉริยะตอบข้อสงสัยเกี่ยวกับกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล และ “PDPA KIDS” กิจกรรมยกระดับการให้บริการศูนย์ข้อมูลกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับเด็ก เตรียมลงพื้นที่โรงเรียนใน 3 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร ขอนแก่น และระยอง ควบคู่แผนขยายการอบรมให้ความรู้เกี่ยวกับ PDPC LAW CENTER ไปยัง 5 จังหวัดทั่วประเทศ เพื่อสร้างสังคมไทยที่ประชาชนทุกช่วงวัยรู้จักสิทธิของตนเอง เคารพสิทธิของผู้อื่น และใช้เทคโนโลยีดิจิทัลอย่างปลอดภัยและมีความรับผิดชอบ
พ.ต.อ. สุรพงศ์ เปล่งขำ เลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (สคส.) เปิดเผยว่า ปัจจุบันเทคโนโลยีดิจิทัลเข้ามามีบทบาทสำคัญต่อการดำเนินชีวิตของประชาชน ทั้งการใช้บริการออนไลน์ การทำธุรกรรม การสื่อสารผ่านโซเชียลมีเดีย ตลอดจนการใช้เทคโนโลยี AI ในการทำงานและการศึกษา ส่งผลให้ข้อมูลส่วนบุคคลกลายเป็นเรื่องใกล้ตัวมากขึ้น ขณะที่ประชาชนจำนวนไม่น้อยยังมีความเข้าใจคลาดเคลื่อนเกี่ยวกับกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล หรือ PDPA โดยบางส่วนเข้าใจว่าเป็นกฎหมายที่ห้ามนำข้อมูลไปใช้ทุกกรณี หรือองค์กรจำเป็นต้องขอความยินยอมจากเจ้าของข้อมูลทุกครั้ง ซึ่งในทางปฏิบัติต้องพิจารณาจากข้อเท็จจริง วัตถุประสงค์ ฐานทางกฎหมาย และข้อยกเว้นที่เกี่ยวข้องเป็นรายกรณี
สคส. จึงมุ่งเปลี่ยนแนวทางการสื่อสารกฎหมายจากเดิมที่ประชาชนต้องค้นหาและศึกษาข้อกฎหมายด้วยตนเอง
มาสู่การนำเทคโนโลยีมาช่วยอธิบายหลักกฎหมายด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย สะดวก และเข้าถึงได้มากขึ้น โดยเฉพาะการนำ AI มาใช้เป็นเครื่องมือสนับสนุนการให้ความรู้ ซึ่งจะช่วยลดช่องว่างระหว่างกฎหมายกับประชาชน และทำให้การเรียนรู้ด้านการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลไม่จำกัดเฉพาะนักกฎหมายหรือผู้เชี่ยวชาญเท่านั้น แต่สามารถเข้าถึงประชาชนทั่วไป ผู้ประกอบการ และองค์กรทุกภาคส่วน
“เราต้องการเปลี่ยนภาพจำของกฎหมาย PDPA จากเรื่องที่ประชาชนรู้สึกว่าเข้าใจยาก ให้กลายเป็นเรื่องที่ทุกคนสามารถเข้าถึงและนำไปใช้ประโยชน์ได้จริง เทคโนโลยี AI จึงเป็นเครื่องมือสำคัญที่จะช่วยลดช่องว่างระหว่างข้อกฎหมายกับประชาชน ทำให้การเรียนรู้เรื่องการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเป็นเรื่องสะดวกและใกล้ตัวมากขึ้น เป้าหมายของ สคส. ไม่ใช่เพียงการทำให้คนรู้จัก PDPA แต่ต้องการให้ประชาชนเข้าใจสิทธิของตนเอง รู้จักใช้ข้อมูลอย่างเหมาะสม และสามารถนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวันได้” พ.ต.อ. สุรพงศ์ กล่าว
สำหรับการเปิดตัว PDPC LAW CENTER ถือเป็นหนึ่งในแนวทางสำคัญที่ สคส. นำเทคโนโลยีมาสนับสนุนการเข้าถึงองค์ความรู้ด้านกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล โดยมุ่งเปลี่ยนการเรียนรู้จากรูปแบบที่ประชาชนต้องศึกษาข้อกฎหมายจำนวนมาก มาเป็นการตั้งคำถามและรับคำอธิบายเบื้องต้นในภาษาที่เข้าใจง่าย เช่น การถ่ายภาพบุคคลแล้วเผยแพร่บนสื่อสังคมออนไลน์เกี่ยวข้องกับ PDPA หรือไม่ การนำข้อมูลลูกค้าไปใช้เพื่อการตลาดต้องดำเนินการอย่างไร องค์กรจำเป็นต้องขอความยินยอมทุกครั้งหรือไม่ รวมถึงกรณีที่ข้อมูลส่วนบุคคลถูกนำไปใช้โดยไม่เหมาะสม เจ้าของข้อมูลควรดำเนินการอย่างไร
อย่างไรก็ตาม เลขาธิการ สคส. เน้นย้ำว่า แม้ AI จะช่วยเพิ่มความสะดวกและรวดเร็วในการเข้าถึงข้อมูล แต่การนำ AI มาใช้กับกฎหมายจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับความถูกต้อง ความน่าเชื่อถือ และความรับผิดชอบ โดย PDPC LAW CENTER มีบทบาทเป็นเครื่องมือสนับสนุนการให้ความรู้เบื้องต้น ไม่ใช่เครื่องมือสำหรับตัดสินว่าการกระทำใดผิดหรือไม่ผิดกฎหมาย เนื่องจากการวินิจฉัยข้อกฎหมายจำเป็นต้องพิจารณาข้อเท็จจริง องค์ประกอบทางกฎหมาย ข้อยกเว้น และพยานหลักฐานที่เกี่ยวข้อง ซึ่งยังต้องดำเนินการผ่านกระบวนการตรวจสอบและผู้มีอำนาจตามกฎหมาย
“สิ่งที่ สคส. ให้ความสำคัญไม่ใช่เพียงความรวดเร็วในการตอบคำถาม แต่ต้องรวมถึงความถูกต้องและความน่าเชื่อถือของข้อมูลด้วย AI ต้องช่วยให้ประชาชนเข้าใจกฎหมายได้ดีขึ้น ไม่ใช่เข้ามาทำหน้าที่แทนเจ้าหน้าที่หรือผู้มีอำนาจตามกฎหมาย เราต้องการใช้ AI เพื่อเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงความรู้ทางกฎหมาย ไม่ใช่นำ AI มาแทนที่กระบวนการยุติธรรม” พ.ต.อ. สุรพงศ์ กล่าว
นอกเหนือจากการนำเทคโนโลยีมาเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงกฎหมายแล้ว สคส. ยังให้ความสำคัญกับการสร้างภูมิคุ้มกันด้านข้อมูลส่วนบุคคลตั้งแต่วัยเด็ก เนื่องจากเด็กและเยาวชนในปัจจุบันเติบโตมาพร้อมกับโทรศัพท์มือถือ เกมออนไลน์ โซเชียลมีเดีย และเทคโนโลยี AI แต่หลายคนอาจยังไม่ตระหนักถึงความเสี่ยงจากการเปิดเผยข้อมูลส่วนตัว การแชร์ภาพหรือข้อมูลของผู้อื่น และผลกระทบจากการใช้เทคโนโลยีโดยขาดความระมัดระวัง สคส. จึงมองว่าการปลูกฝังความรู้เกี่ยวกับข้อมูลส่วนบุคคลตั้งแต่วัยเรียนเป็นการลงทุนระยะยาวที่สำคัญ เพื่อสร้างคนรุ่นใหม่ที่มีความรับผิดชอบในการใช้เทคโนโลยี
“การสร้างความรู้เรื่องข้อมูลส่วนบุคคลไม่ควรรอให้เกิดปัญหาขึ้นก่อนแล้วจึงแก้ไข แต่ควรเริ่มต้นตั้งแต่วัยเด็ก เราต้องการให้เด็กไทยรู้จักปกป้องข้อมูลของตนเอง เคารพสิทธิของผู้อื่น และเรียนรู้ที่จะคิดก่อนเปิดเผยข้อมูลบนโลกออนไลน์ เพราะเด็กที่รู้จักปกป้องข้อมูลของตนเองในวันนี้ จะเติบโตเป็นพลเมืองดิจิทัลที่มีความรับผิดชอบในอนาคต” พ.ต.อ. สุรพงศ์ กล่าว
ทั้งนี้ การขับเคลื่อน PDPC NEXT สะท้อนทิศทางการทำงานของ สคส. ที่มุ่งยกระดับบทบาทจากการกำกับดูแลและแก้ไขปัญหาการละเมิดข้อมูลส่วนบุคคล ไปสู่การป้องกันและสร้างความตระหนักรู้ให้กับประชาชนอย่างเป็นระบบ
โดยใช้เทคโนโลยี AI เป็นเครื่องมือเพิ่มโอกาสในการเข้าถึงกฎหมาย ควบคู่กับการวางรากฐานความรู้ให้คนรุ่นใหม่
เพื่อสร้างสังคมที่ทุกคนรู้จักสิทธิของตนเอง เคารพสิทธิของผู้อื่น และใช้ข้อมูลอย่างมีความรับผิดชอบ
ด้าน พ.ต.อ. ศิริพล กุศลศิลป์วุฒิ รองเลขาธิการคณะกรรมการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคล (กฎหมายและคดี) กล่าวถึงรายละเอียดการดำเนินงานว่า PDPC LAW CENTER เป็นเครื่องมือที่นำเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์มาประยุกต์ใช้เพื่อช่วยให้ประชาชนเข้าถึงความรู้ด้านกฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลได้ง่ายขึ้น โดยผู้ใช้งานสามารถตั้งคำถามเกี่ยวกับประเด็น PDPA ที่ต้องการศึกษา และรับคำอธิบายเบื้องต้นในภาษาที่เข้าใจง่าย เพื่อลดความยุ่งยากในการค้นหาข้อมูลกฎหมายด้วยตนเอง ทั้งเรื่องการขอความยินยอม การใช้และเปิดเผยข้อมูลส่วนบุคคล สิทธิของเจ้าของข้อมูล และแนวทางปฏิบัติเมื่อพบว่าข้อมูลถูกนำไปใช้โดยไม่เหมาะสม
ยกตัวอย่างกรณีการถ่ายภาพเพื่อนแล้วนำไปโพสต์บนสื่อสังคมออนไลน์ หรือการที่บริษัทนำเบอร์โทรศัพท์ของลูกค้าไปใช้เพื่อการตลาด ซึ่งประชาชนมักมีข้อสงสัยว่าเข้าข่ายฝ่าฝืน PDPA หรือไม่ โดยหลักกฎหมายจำเป็นต้องพิจารณาลักษณะการดำเนินการ วัตถุประสงค์ ฐานทางกฎหมาย และข้อยกเว้นที่เกี่ยวข้องเป็นรายกรณี PDPC LAW CENTER จึงมุ่งช่วยให้ประชาชนทำความเข้าใจหลักกฎหมายเหล่านี้ในเบื้องต้น และทราบว่าควรศึกษาข้อมูลหรือดำเนินการอย่างไรต่อไป
ขณะเดียวกัน การนำ AI มาใช้ในการให้ข้อมูลทางกฎหมายจำเป็นต้องให้ความสำคัญกับคุณภาพของคำตอบและการกำหนดขอบเขตการให้บริการอย่างชัดเจน เพื่อไม่ให้ประชาชนเกิดความเข้าใจผิดว่าคำตอบจาก AI เป็นคำวินิจฉัยทางกฎหมายอย่างเป็นทางการ รวมถึงต้องให้ความสำคัญกับแนวทางตรวจสอบและทบทวนข้อมูล เพื่อพัฒนาเครื่องมือให้มีความเหมาะสมกับการใช้งานของประชาชน
สำหรับ กิจกรรมยกระดับการให้บริการศูนย์ข้อมูลกฎหมายว่าด้วยการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับเด็ก
หรือ PDPA KIDS สคส. มุ่งเปลี่ยนการเรียนรู้กฎหมายคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลที่อาจดูซับซ้อนให้กลายเป็นเรื่องสนุกและเข้าใจง่ายสำหรับเด็กในรูปแบบ animation จำนวน 8 ตอน ผ่านแนวทางการเรียนรู้จากสถานการณ์ใกล้ตัวแทนการท่องจำข้อกฎหมาย เช่น ความสำคัญของบัตรประชาชน ข้อมูลส่วนตัวประเภทใดที่ไม่ควรเปิดเผยบนอินเทอร์เน็ต การตั้งค่าความเป็นส่วนตัว การเผยแพร่ข้อมูลของเพื่อน การระมัดระวังข้อความจากบุคคลแปลกหน้า และการขออนุญาตก่อนนำข้อมูลของบุคคลอื่นไปเผยแพร่ เพื่อให้เด็กสามารถเชื่อมโยงความรู้กับสถานการณ์จริงและนำไปใช้ในชีวิตประจำวันได้
“หัวใจของ PDPA KIDS คือการทำให้เด็กเข้าใจเรื่องข้อมูลส่วนบุคคลผ่านสถานการณ์ที่ใกล้ตัว ไม่ใช่การเริ่มต้นจากการให้เด็กท่องจำมาตรากฎหมาย เราต้องการให้เด็กเรียนรู้ว่าข้อมูลใดเป็นข้อมูลส่วนบุคคล อะไรคือข้อมูลที่ควรระมัดระวัง และการนำข้อมูลของผู้อื่นไปเผยแพร่อาจก่อให้เกิดผลกระทบอย่างไร เพื่อให้การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลกลายเป็นทักษะพื้นฐานในการใช้ชีวิตบนโลกดิจิทัล” พ.ต.อ. ศิริพล กล่าว
ในระยะแรก สคส. วางแผนดำเนินโครงการ PDPA KIDS ในพื้นที่ 3 จังหวัด ได้แก่ กรุงเทพมหานคร ขอนแก่น
และระยอง เพื่อสร้างต้นแบบการเรียนรู้เรื่องการคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลสำหรับเด็กและเยาวชน พร้อมศึกษาแนวทางการจัดกิจกรรม การสื่อสารกับเด็กในแต่ละช่วงวัย และการทำงานร่วมกับสถานศึกษา โดยจะนำข้อมูลและ
ข้อเสนอแนะที่ได้รับจากการดำเนินงานมาพัฒนารูปแบบการเรียนรู้ ก่อนพิจารณาขยายผลไปยังพื้นที่อื่นในระยะต่อไปนอกจากนี้ สคส. ยังให้ความสำคัญกับการสร้างเครือข่ายความร่วมมือกับโรงเรียนและครู เพื่อส่งเสริมให้ความรู้ด้านข้อมูลส่วนบุคคลสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับกิจกรรมการเรียนการสอนได้อย่างต่อเนื่อง รวมถึงแนวทางพัฒนาสื่อการเรียนรู้ที่เข้าใจง่าย เหมาะสมกับเด็กแต่ละช่วงวัย และสามารถนำไปใช้ซ้ำหรือต่อยอดได้ เพื่อให้การสร้างความรู้ด้าน PDPA ไม่สิ้นสุดเพียงการจัดกิจกรรม แต่สามารถขยายผลไปสู่นักเรียนและสถานศึกษาในวงกว้างได้อย่างยั่งยืน
ขณะเดียวกัน สคส. เตรียมขยายการให้ความรู้เกี่ยวกับการใช้งาน PDPC LAW CENTER ผ่านกิจกรรมอบรมใน 5 จังหวัด ได้แก่ สมุทรสงคราม เชียงใหม่ ขอนแก่น ระยอง และภูเก็ต เพื่อส่งเสริมให้ประชาชนและหน่วยงานในภูมิภาคเข้าถึงองค์ความรู้และเทคโนโลยีที่สนับสนุนการเรียนรู้กฎหมาย PDPA ได้มากขึ้น พร้อมเปิดโอกาสให้ได้รับฟังปัญหาและข้อสงสัยจากผู้ใช้งานในพื้นที่ต่าง ๆ เพื่อนำข้อมูลมาปรับปรุงแนวทางการสื่อสารและพัฒนาเครื่องมือให้ตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนอย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับแนวทางประเมินความสำเร็จของทั้งสองโครงการ สคส. จะให้ความสำคัญกับคุณภาพของความรู้และการนำไปใช้ประโยชน์ ไม่ใช่เพียงจำนวนผู้เข้าร่วมกิจกรรมหรือจำนวนการใช้งานเท่านั้น โดย PDPC LAW CENTER
จะมุ่งพิจารณาการเข้าถึงของผู้ใช้งาน ความถูกต้องและประโยชน์ของคำตอบ ตลอดจนข้อเสนอแนะจากประชาชน ขณะที่ PDPA KIDS จะให้ความสำคัญกับความเข้าใจของนักเรียน การมีส่วนร่วมของครู และความสามารถในการนำสื่อการเรียนรู้ไปต่อยอดในสถานศึกษา
“เป้าหมายของทั้งสองโครงการไม่ใช่เพียงทำให้ประชาชนรู้จักกฎหมาย PDPA มากขึ้น แต่ต้องการให้ทุกคนสามารถนำความรู้ไปใช้ได้จริง โดยเฉพาะเด็กและเยาวชนที่ต้องเติบโตในสังคมดิจิทัล สคส. จะนำผลการดำเนินงานและข้อเสนอแนะจากผู้เข้าร่วมกิจกรรมมาพัฒนาการเรียนรู้และขยายผลอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้การคุ้มครองข้อมูลส่วนบุคคลเป็นเรื่องที่ทุกคนเข้าใจ เข้าถึง และนำไปปฏิบัติได้ในชีวิตประจำวัน” พ.ต.อ. ศิริพล กล่าวทิ้งท้าย

























